ଜଣେ ପଶୁ ଡାକ୍ତର ବା ପଶୁ ଚିକିତ୍ସକ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଯିଏ ପଶୁମାନଙ୍କ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି, ଚିକିତ୍ସା କରନ୍ତି ଏବଂ ରୋଗ ରୋକିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ପ୍ରାଣୀ ଯେପରିକି ପୋଷା ଜନ୍ତୁ, ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ଏବଂ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟପାଇଁ କାମ କରି ସେମାନେ ଯେପରି ସୁସ୍ଥ ଓ ଭଲରେ ରହିବେ ତାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତି ।
ଡାକ୍ତର ବଳରାମ ସାହୁ, ଜୁନ୍ ୧୬, ୧୯୬୨ ରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ତୁଳସୀପାଳ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଜଣେ ପଶୁ ଚିକିତ୍ସକ । ସେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପଶୁମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାରେ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି । ସେ ଆନିମଲ ଭାଇରୋଲୋଜି (Animal Virology) ରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସ୍ଥିତ ଓଡ଼ିଶା ବାୟୋଲୋଜିକାଲ୍ ପ୍ରଡକ୍ଟସ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ।
୨୦୦୮ ମସିହାରେ, ଡକ୍ଟର ସାହୁ "ପଥେ ପାଠଶାଳା" ନାମକ ଏକ ଭ୍ରାମ୍ୟମାଣ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଚାଷୀ ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଗାଁ ଗାଁ ବୁଲି ନିଜ ପଶୁମାନଙ୍କ କିପରି ଯତ୍ନ ନେବେ ସେ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ । ଏଥିପାଇଁ ସେ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ କର୍ମଶାଳା ଆୟୋଜନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଶିକ୍ଷାକୁ ମଜାଦାର କରିବା ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଇବା ସହ କବିତା ଲେଖନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରୟାସ ୧,୦୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଗୋରୁଗାଈଙ୍କ ରୋଗ ପରିଚାଳନା କରିବା ଏବଂ ରୋଜଗାର କରିବାରେ ଶିକ୍ଷିତ କରିଛି । ତାଙ୍କର ଏହି ସୃଜନଶୀଳ ତଥା ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ସେ ୨୦୧୧ ରେ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଯୋଗାଯୋଗ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ଡାକ୍ତର ସାହୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦର୍ଶାଏ ଯେ, ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ କିପରି ଗ୍ରାମୀଣ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିପାରିବ ।