
ପଠନ
ବିକଳ୍ପ
ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି
NCS Code: 1112.0600
ଭାରତୀୟ ବନ ସେବା ଅଧିକାରୀ (ଆଇ.ଏଫ୍.ଓ.ଏସ୍.) ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଗ୍ରୁପ୍ 'ଏ' (Group A) ସର୍ବଭାରତୀୟ ସେବା ଅଧିକାରୀ, ଯିଏ ଭାରତର ଜଙ୍ଗଲ, ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ଜୈବ ବିବିଧତାର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି । ୟୁ.ପି.ଏସ୍.ସି. (ସଂଘ ଲୋକସେବା ଆୟୋଗ) ମାଧ୍ୟମରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଆଇ.ଏଫ୍.ଓ.ଏସ୍. (IFoS) ଅଧିକାରୀମାନେ ଜାତୀୟ ବନ ନୀତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରନ୍ତି, ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ, ବ୍ୟାଘ୍ର ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନ କରନ୍ତି, ବେଆଇନ ଶିକାର ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ନ୍ତି, ବନୀକରଣ ଅଭିଯାନର ନେତୃତ୍ୱ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ଭାରତର ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟରେ ବିକାଶ ସହିତ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରି ପରିବେଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ କରନ୍ତି ।
ଜଙ୍ଗଲ ବିଜ୍ଞାନ (ଫରେଷ୍ଟ୍ରି) ଏବଂ ପରିବେଶ ବିଜ୍ଞାନର ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ
ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତା
ଶାରୀରିକ ସହିଷ୍ଣୁତା ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ (ଫିଲ୍ଡ ୱର୍କ) ପାଇଁ ଦକ୍ଷତା
ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ଏବଂ ସଙ୍କଟ ପରିଚାଳନା
ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସଂରକ୍ଷଣ ବିଶେଷଜ୍ଞତା
ଯୋଗାଯୋଗ ଦକ୍ଷତା (ମୌଖିକ ଏବଂ ଲିଖିତ)
ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ଏବଂ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଦକ୍ଷତା
ସାଧୁତା ଏବଂ ଜନସେବା ମନୋଭାବ
ଅଂଶୁ ପ୍ରଜ୍ଞା ଦାସଙ୍କ ଜୀବନୀ ଏହାର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ ଯେ କିପରି ପରିବେଶ ପ୍ରତି ଥିବା ଭଲପାଇବା ଏକ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଜନସେବାରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ। ବନ ସେବାକୁ ନିଜର କ୍ୟାରିୟର୍ ଭାବେ ବାଛି ସେ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହଭାଗିତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ଦକ୍ଷତା ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର ଇକୋ-ଟୁରିଜିମ୍ (Ecotourism) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ନେତୃତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ନିଜର ନିଷ୍ଠା ଏବଂ ଅଭିନବ ଚିନ୍ତାଧାରା ଯୋଗୁଁ ସାତକୋଶିଆ ନିକଟସ୍ଥ 'ମୁଦୁଲିଗାଡ଼ିଆ'କୁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ 'ଇକୋ-ଭିଲେଜ୍' (Eco-village) ଭାବେ ଗଢ଼ିତୋଳିବାରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସ୍ଥାୟୀ ଜୀବିକା ସହିତ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ଯୋଡ଼ି ସେ ପ୍ରମାଣ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଜଣେ ବନ ଅଧିକାରୀ କିପରି ପ୍ରକୃତିର ସୁରକ୍ଷା ସହ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିପାରିବେ । ପରିବେଶ ଶାସନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ନିରନ୍ତର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଏବଂ ସଫଳତାର ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ତାଙ୍କର ଏହି ଯାତ୍ରା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ ଉଦାହରଣ।
ଯଦିଓ ଭାରତୀୟ ବନ ସେବା ଏକ ସରକାରୀ ପଦବୀ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ହାସଲ କରିଥିବା ଅଭିଜ୍ଞତା ଉଦ୍ୟୋଗୀ ହେବା ପାଇଁ ଅନେକ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ଅଧିକାରୀମାନେ ଇକୋ-ଟୁରିଜିମ୍ (Eco-tourism) ଉଦ୍ୟୋଗ, ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ କରିପାରିବେ କିମ୍ବା ଜୈବ ବିବିଧତା ଏବଂ ପରିବେଶ ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ (EIA) କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ। ସେମାନେ କୃଷି-ବନୀକରଣ (Agroforestry), କାର୍ବନ-କ୍ରେଡିଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ କଲ୍ୟାଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନ (NGO) ମଧ୍ୟ ଚଲାଇପାରିବେ। ଅନେକ ଅଧିକାରୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଲେଖକ, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା କିମ୍ବା ପରିବେଶ ନୀତି ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବରେ ନିଜର କ୍ୟାରିୟର୍ ଗଢ଼ିଥାନ୍ତି।
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷଣ ଅକ୍ଷମତା
ବାକ୍ ଏବଂ ଭାଷା ଅକ୍ଷମତା
ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ବାଧିତ (ଶାରୀରିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ସାମାନ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟମ)
ସ୍ୱଳ୍ପ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି (ଆଂଶିକ ଦୃଷ୍ଟି, ପ୍ରେସକ୍ରାଇବଡ୍ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ସଂଶୋଧନକାରୀ ସହାୟକ ସହିତ)
ଏସିଡ୍ ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି (ପି.ଡବ୍ଲୁ.ବି.ଡି. - ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ)